Bilindiği üzere Türkiye Cumhuriyeti, Anayasası’nın vazgeçilmez ikinci maddesinde açıkça tanımlandığı üzere bir sosyal hukuk devletidir. Sosyal devlet; yurttaşını hayatta kalabilmek için bir başkasının merhametine, sadakasına ve insafına muhtaç etmeyen devlettir.
Ancak gelinen noktada bu anayasal ilkenin, özellikle engelliler söz konusu olduğunda, sistematik biçimde yok sayıldığını üzülerek değil, öfkeyle izliyoruz.

Türkiye Sakatlar Derneği’nin yıllar süren mücadelesi sonucunda, 2005 yılında çıkarılan 5378 sayılı yasanın devamı niteliğindeki evde bakım ve sosyal destek uygulamaları, ağır engelli bireylerin insan onuruna yaraşır bir yaşam sürebilmesi için hayata geçirilmiştir. Bu düzenlemeler bir lütuf değil, hak mücadelesinin kazanımıdır.

Ne var ki son yıllarda bu haklar; “bütçe disiplini”, “tasarruf”, “kriter güncellemesi” gibi gerekçelerle adım adım budanmış, uygulama alanı daraltılmış ve engelliler fiilen cezalandırılmıştır. Gelir hesaplamaları gerçek yaşamdan koparılmış, bakım yükü görmezden gelinmiş, ağır engelli bireyler evlerinden çıkamaz hâle getirilmiştir. Son olarak 16.01.2026 tarihinde, Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın iş birliğiyle yapılan düzenlemeler, evde bakım ve sosyal destek sistemini tam anlamıyla bir çıkmaz sokağa dönüştürmüştür. Bu uygulamalar sonucunda: Binlerce engelli birey evine hapsedilmiş, Aileler bakım yükü altında yalnız bırakılmış, Bu, sosyal devlet değil; sorumluluktan kaçan bir yönetim anlayışıdır. Bu, engellileri korumak değil; yoksulluğa ve görünmezliğe mahkûm etmektir.
Buradan açıkça ifade ediyoruz: Engellilerin yaşam hakkı bütçe kalemi değildir. Engelliler üzerinden tasarruf yapılamaz.
Engelliler sadaka değil, hak istemektedir. Türkiye Sakatlar Derneği olarak bu düzenlemeleri kabul etmiyoruz. Anayasanın emrettiği sosyal
devlet anlayışı hayata geçirilene, engelliler insan onuruna yaraşır koşullarda yaşayabilene kadar mücadelemizi sürdüreceğimizi kamuoyuna ilan ediyoruz.

Yetkilileri, anayasal sorumluluklarını yerine getirmeye; engellileri görmezden gelen bu uygulamalardan derhal vazgeçmeye çağırıyoruz. Engelliler yük değildir. Engelliler tasarruf aracı değildir. Engelliler bu ülkenin eşit yurttaşlarıdır.

Kamuoyuna saygıyla duyururuz.

SEDA AŞKIN
TÜRKİYE SAKATLAR DERNEĞİ ADANA ŞUBE BAŞKANI